Padeldə hesab necə aparılır?

Padeldə geym tennisdəki kimi oynanılır. Geymi qazanmaq üçün cüt dörd xal toplamalı və rəqibin xalı ikidən çox olmamalıdır. Sıfır «love» adlanır, sonra xallar 15, 30 və 40 kimi səsləndirilir, dördüncü xal isə geymi qazandırır. Əvvəlcə servis vuran cütün xalı deyilir: «30–15» servis vuran cütün iki, qəbul edən cütün isə bir xalı olduğunu bildirir. Tennisdə də eyni xal adları işlənir, onların haradan gəldiyini tennis hesabı bələdçisində oxuya bilərsən.

Hər iki cüt üç xal qazananda hesab 40–40 olur və buna dyus (deuce) deyilir. Geymi bu anda xüsusi qayda həll edir. Beynəlxalq Padel Federasiyasının (FIP) qaydalar kitabçasında üç variant var: üstünlük, qızıl xal və Star Point.

Üstünlük qaydası nədir?

Üstünlük tennisin ənənəvi qaydasıdır. Dyusdan sonra növbəti xalı qazanan cütün «üstünlüyü» olur. Həmin cüt sonrakı xalı da qazansa, geymi udur. Uduzsa, hesab yenə dyusa qayıdır. Geymi bitirmək üçün cüt ardıcıl iki xal qazanmalıdır, ona görə geym uzun çəkə bilər.

Nümunəli geym

Aysel və Bəhruz (A cütü), Cəmilə və Davudun (B cütü) qarşısında servis vurur. Birinci xalda servisi Aysel vurur.

Bundan sonrasını əvvəlcədən razılaşdığın qayda həll edir. Növbəti üç bölmədə hər qaydanın bu dyusda nə etdiyini görəcəksən.

Qızıl xal dyusda oynanılan tək həlledici xaldır. İki cüt də 40–40-a çatanda növbəti xalı qazanan cüt geymi udur, üstünlük və ikinci şans olmur. Buna 40-40 qaydası və ya «no-ad» hesab da deyirlər, ispan dilində isə punto de oro adlanır.

FIP qaydalar kitabçası bu xalın necə oynanıldığını belə müəyyən edir:

• Qəbul edən cüt tərəfi seçir. Servisin onların sağ, yoxsa sol xanasına gələcəyini onlar qərara alır. Servis vuran cüt buna qarışmır.
• Yer dəyişmək olmaz. İki qəbul edən oyunçu xalı oynamaq üçün yerini dəyişə bilməz, yəni tərəfi seçmək servisi hansı oyunçunun qaytaracağını da müəyyən edir.
• Qarışıq cütlər. Servisi qəbul edən oyunçu servis vuranla eyni cinsdəndir.
• Xalı qazanan cüt geymi udur.

Beləliklə, «qızıl xalda servisi kim qəbul edir?» sualının cavabı budur: qəbul edən cüt tərəfi seçir, həmin tərəfdə artıq dayanan oyunçu isə servisi qaytarır. Seçimini servis vurulmamışdan əvvəl ucadan de.

Klublar bu qaydanı niyə sevir? Geym ən çoxu yeddi xal çəkir (40–40-a çatmaq üçün altı xal, sonra qızıl xal), ona görə setlər və matçlar saata daha yaxşı sığır. Kortlar saatlıq götürüləndə və ya sosial axşam vaxt limiti ilə keçiriləndə bu çox işə yarayır. Bəzi oyunçular isə uzun müddət bərabər gedən geymi bir xalın həll etməsini xoşlamır. Hər iki fikir haqlıdır. Əsas məsələ dörd oyunçunun da ilk servisdən əvvəl razılaşmasıdır.

Star Point dyusu həll etməyin daha yeni üsuludur. Geymdə cəmi ikiyə qədər üstünlük xalı olur. İkisi də itirilsə, tək həlledici xal olan Star Point geymi qazandırır. FIP-in Baş Assambleyası onu 2025-ci il noyabrın 28-də yekdilliklə təsdiqləyib. 2026-cı ildə CUPRA FIP Tour-da (yanvarda FIP Bronze Melbourne turnirindən), Premier Padel-də (fevralda Riyadh P1 turnirindən), həmçinin FIP Promises və həvəskar FIP Beyond seriyalarında tətbiq olunur.

FIP qaydalarına görə geym belə keçir:

1. 40–40-da hesab dyus 1 olur. Növbəti xalı qazanan cütün üstünlük 1-i olur. Sonrakı xalı da udarsa, geymi qazanır.
2. Uduzarsa, hesab dyus 2-yə qayıdır. Növbəti xal üstünlük 2 verir, ondan sonrakı xalı qazanmaq isə geymi qazandırır.
3. İkinci üstünlük itirilərsə, hesab dyus 3 olur və növbəti xal Star Point-dir. Onu kim qazansa, geymi də o udur.

Qızıl xalda olduğu kimi, Star Point üçün də tərəfi qəbul edən cüt seçir, oyunçular yerini dəyişə bilmir, qarışıq cütlərdə isə qəbul edən servis vuranla eyni cinsdən olan oyunçudur.

Ən uzun geym 11 xaldır: 40–40-a çatmaq üçün altı xal, sonra üstünlük, dyus, üstünlük, dyus və Star Point. Bu, qızıl xallı geymdən (7 xal) uzundur, amma sadə üstünlük qaydasından fərqli olaraq həddi var. FIP-in bəyan etdiyi məqsəd geymdəki xalların sayını məhdudlaşdırmaq və uzun üstünlük mübarizələrinin qarşısını almaq idi.

İlk servisdən əvvəl birində razılaş. Bütün həvəskar oyunlar üçün tək qayda yoxdur. FIP qaydalar kitabçası üçünə də icazə verir, peşəkar turlar 2026-cı ildə Star Point-dən istifadə edir, klublar, liqalar və tədbirlər isə qaydanı özləri seçir.

Seçmək üçün sadə bir yol:

• Dostlarla sərbəst oyun: daimi qrupun nə oynayırsa, onu oyna. Heç kim etiraz etmirsə, qızıl xal oyunu sürətli saxlayır.
• Klub axşamı və ya sosial turnir: təşkilatçının qaydasından istifadə et. O, format ilə birlikdə elan olunur, raundlar vaxtında bitsin deyə qızıl xal tez-tez seçilir.
• Liqa və ya turnir: qərarı tədbirin reqlamenti verir və o, vərdişlərindən üstündür. İlk matçdan əvvəl onu oxu.
• Federasiya tədbirinə hazırlıq: 40–40-dakı ritm tanış olsun deyə Star Point-i məşq et.

Əvvəlcədən razılaşmasan, dava ən pis anda, dyusda düşəcək.

Ən azı iki geym fərqi ilə altı geym qazanan ilk cüt seti udur. 5–5 hesabında oyun davam edir və iki geym daha qazanan cüt seti 7–5 hesabı ilə alır. 6–6 hesabında taybreyk oynanılır, onu qazanan cüt seti 7–6 ilə udur. Matç üç setdən ibarətdir, yəni iki seti ilk qazanan cüt matçı udur.

Padeldə taybreyk necə oynanılır?

Taybreyk ayrıca hesabı olan əlavə bir geymdir. Xallar 15-30-40 kimi yox, 0, 1, 2, 3 və s. kimi sayılır. İki xal fərqi şərtilə 7 xala ilk çatan cüt onu qazanır. 7–6 olarsa, kimsə iki xal irəli çıxana qədər oyun davam edir, ona görə 9–7 və 12–10 normal nəticələrdir.

İnsanların ən çox unutduğu servis növbəsidir. Tutaq ki, setdəki növbə Aysel, Cəmilə, Bəhruz, Davud şəklindədir və növbə Ayseldədir:

Servis vuran hər xaldan sonra sağ və sol xana arasında növbələşir, ilk xal sağdan başlayır. Cütlər hər 6 xaldan sonra tərəf dəyişir. Taybreykdə birinci servis vurmayan cüt növbəti sette birinci servis vurur.

İlk iki set bölüşdürülübsə, həlledici üçüncü set əvvəlcədən başqa format razılaşdırmamısansa, taybreykli tam set olur. Ən çox işlənən alternativ növbəti bölmədədir.

Super taybreyk həlledici seti əvəz edən 10 xallıq tək taybreykdir. Hər cüt bir set qazanıbsa, üçüncü set oynanmır. Bunun əvəzinə 10 xala qədər oynanılır və iki xal fərqi şərtilə 10-a ilk çatan cüt matçı udur. Ona matç taybreyki və ya 10 xallıq taybreyk də deyilir.

FIP onu alternativ hesab üsulları sırasında göstərir. FIP-in mətni yalnız hədəfi və iki xal fərqini müəyyən edir. Praktikada o, adi taybreyk kimi oynanılır: ilk xalı bir oyunçu vurur, sonra hər oyunçu növbə ilə iki servis vurur, adi servis ardıcıllığı davam edir və tərəflər hər altı xaldan sonra dəyişir.

FIP qaydalar kitabçası matçı qısaltmaq üçün bir neçə başqa yol da təklif edir:

• Mini-set: ən azı iki geym fərqi ilə dörd geym qazanan cüt seti udur, 4–4-də taybreyk oynanılır.
• 7 xala taybreyk: həlledici set adi 7 xallıq taybreykdir.
• Taybreyksiz üçüncü set: əvvəlcədən razılaşılıbsa, üçüncü set bir cüt iki geym irəli çıxana qədər oynanılır.

Həvəskar turnirlər və sosial liqalar hər matç ayrılmış vaxta sığsın deyə tez-tez super taybreykdən istifadə edir. Setlər 1–1 bitən matçı ikinci tam set əvəzinə bir qısa taybreyk həll edir. Formatı təşkilatçı seçir, ona görə oynamazdan əvvəl yoxla.

Püşk atılır. Qalib ilk servis vurmağı və ya qəbul etməyi, kortun tərəfini seçə bilər və ya rəqiblərdən birinci seçməyi xahiş edə bilər.

Servisi kim vurur?

Hər setdən əvvəl hər cüt hansı partnyorun birinci servis vuracağını qərara alır. Bundan sonra hər oyunçu bütöv bir geym servis vurur, ardıcıllıq A1, B1, A2, B2 şəklindədir və dövr təkrarlanır. Sette ardıcıllığı dəyişmək olmaz, amma növbəti setin əvvəlində dəyişmək olar. Geymin içində servis vuran hər xalda sağ və sol servis xanası arasında növbələşir, ilk xal sağdan başlayır və servis çarpaz vurulur. Servisin özü haqqında padel qaydaları bələdçisində oxuya bilərsən.

Tərəflər nə vaxt dəyişir?

Cütlər setin 1-ci, 3-cü və hər təkinci geymindən sonra tərəf dəyişir. Taybreykdə isə hər 6 xaldan sonra dəyişirlər.

Rəsmi matçlarda FIP qaydalar kitabçası vaxt limitləri müəyyən edir: xallar arasında 20 saniyə, tərəf dəyişəndə 90 saniyə (setin ilk geymindən sonra istirahət yoxdur) və setlər arasında 120 saniyə.

Flobit padel hesabını xal-xal aparır, ona görə hesabın 30–15, yoxsa 15–30 olduğunu mübahisəsiz hamı bilir. Matç yaradanda qaydaları özün seçirsən:

• 40–40-da: qızıl xal (susmaya görə) və ya üstünlük. Flobit Star Point təklif etmir.
• Matçın uzunluğu: 3 və ya 5 setdən ən çoxu, tam son set və ya 10 xala super taybreyk.
• Taybreyk: 6–6-da oynanılır.

Hər xalı bir nəfər toxunaraq qeyd edir, səhv olarsa, geri al düyməsi onu düzəldir. Hesabın səsləndirilməsi hesabı ingilis, azərbaycan, rus, türk və ispan dillərində ucadan elan edir, beləliklə heç kim hesabı torun o biri tərəfinə qışqırmalı olmur. Apple Watch tətbiqi siqnal zəif olanda da hesab aparmağa davam edir. iPhone-da Live Activity hesabı kilid ekranında saxlayır, kort kənarı rejimi telefonu tam ekranlı hesab lövhəsinə çevirir, açıq canlı səhifə isə dostlara oyunu izləməyə imkan verir.

Matç bitəndə nəticə 24 saatdan sonra özü təsdiqlənir, sərbəst matçın nəticəsinə isə bu müddət ərzində etiraz etmək olar. Reytinqin nəticə təsdiqlənəndə yenilənir. Təfərrüatlar üçün canlı hesab və Apple Watch ilə hesab səhifələrinə, Flobit-in padel üçün gördüyü hər şey üçün isə padel səhifəsinə bax.

Padeldə qızıl xal nədir?

Qızıl xalda servisi kim qəbul edir?

Padeldə Star Point nədir?

Həvəskarlar qızıl xaldan, yoxsa Star Point-dən istifadə edir?

Padeldə taybreyk necə işləyir?

Padeldə super taybreyk nədir?

Padel matçında neçə set və geym olur?

Flobit padeldə qızıl xalla hesab aparır?